Schone Slaapster, word wakker!

Meer dan 14 maanden stilte op deze Blog. Tijd om te begraven? Nou neen, tijd om te doen herleven. Het is niet alsof er in de tussentijd niets uit mijn ‘publieke pen’ gekomen is. De stilte wordt in grote mate verklaard door het feit dat eind 2014 Bij Nader Inzien ontstond – een blog van academisch filosofen, waarvan ik mede aan de wieg stond. En daar publiceerde ik stukjes over  de morele grenzen van de markt, Thomas Piketty’s boek over vermogensongelijkheid, ethisch vragen bij bedrijven die hun vrouwelijke werknemers aanbieden om de kosten van het invriezen van eicellen te vergoeden, de wetenschapsvisie 2025 en gender bias in de wetenschap, de onrechtvaardigheden in het Nederlandse ouderschapsverlof, en vluchtelingenkinderen die volledig ingeburgerd zijn (ja, gewoon Nederlanders zijn) maar toch uitgezet worden.

(En wie geïnteresseerd is in meer reflecties op de universiteit, kan hier mijn columns bij DUB vinden, de online kracht van de Universiteit Utrecht.)

Maar deze blog is geen filosofie blog; het is een blog van een persoon. Hier kunnen dus ook niet-academische-reflecties op komen (overigens bestaat er veel discussie over waaraan een blogpost precies moet voldoen om als ‘academische filosofie’ door te gaan, maar die discussie bewaar ik voor een andere keer).

Als blogger bij Bij Nader Inzien ben ik gebonden aan onze collectieve missie. Als (occasioneel…) blogger bij Crooked Timber ben ik gebonden aan een taal die niet mijn moedertaal is, al is de inhoud daar vrijer dan vrij. En aangezien af en toe de noodzaak opduikt om de vrijheid te benutten in eigen taal te schrijven, over niet-academische filosofie, is het ondanks een 14-maand durende winterslaap, nodig deze blog wakker te kussen.

Advertisements

Het belang van de persoonlijke vrijruimte

Publiek debat is heel belangrijk. Niet alleen omdat mensen zo veel van elkaar kunnen leren, maar ook omdat verandering alleen maar op een duurzame manier kan indien het ondersteund wordt door publiek debat. In de praktische filosofie is debat onontbeerlijk (praktische filosofie omvat voornamelijk de ethiek en de sociale en politieke filosofie – dat gedeelte van de filosofie waarin we vragen stellen over hoe we horen te leven en hoe we onze samenleving best inrichten). Het enige ‘wapen’ van filosofen zijn argumenten, en de enige manier om te testen of argumenten steek houden en overtuigen is door ze te onderwerpen aan een kritische analyse door anderen – en publiek debat vervult die functie (naast andere functies). Het belang van blogs volgt hier vanzelf uit.

Maar om echt vrij te kunnen spreken, heeft men een ruimte nodig waar de wetten niet door anderen worden gedicteerd, en waar het voor iedereen duidelijk is dat men zuiver op persoonlijke titel schrijft. Bepalen wat wel en niet gezegd kan worden, bepalen waarover we wel en niet spreken en schrijven, loopt natuurlijk via vele vormen. Dat gaat soms via expliciete regels, maar veel vaker via sociale normen die van kracht zijn in de omgeving waarin we leven, of via zelfcensuur over onderwerpen die ‘moeilijk’ liggen.

Ik ben ontzettend bevoorrecht dat ik toegang heb tot zo’n intellectuele vrijruimte waar ik op persoonlijke titel schrijf, en dat is de blog Crooked Timber. Bovendien is dit een zeer breed gelezen blog, dus de schrijvers op Crooked Timber schrijven niet voor hun kat en hun broer, maar voor een groot aantal (meestal zeer kritische en scherpe) lezers.  Maar niet alles waarvan ik denk ‘dit is een geschreven reflectie waard’ past daar – omdat het vaak over lokale dingen gaat (die vertrouwdheid met een bepaalde Nederlandse of Belgische achtergrond of ontwikkeling vereisen). Ook zijn er dingen die ik te ‘licht’ vind voor Crooked Timber of wil ik er in het Nederlands over schrijven.

Daarom heb ik deze nieuwe blog gecreëerd: als bijdrage aan ‘het publieke debat’, in het Nederlands. Omdat ik een ernstig tijdsprobleem heb, committeer ik mij tot niets. Ik beloof niets. Als ik over iets belangrijks niet schrijf, betekent dat niet dat ik aan zelfcensuur doe of dat ik door te zwijgen iets goedkeur dan wel bagatelliseer: de kans is groot dat het gewoon betekent dat ik geen tijd heb. En hetzelfde geldt voor constructieve commentaren: die zijn welkom, maar de mate waarin ik kan reageren hangt ook sterk af van de tijd die ik beschikbaar heb.